فرهنگ لرى غلبه دارد و سپس به پيشكوه موگويى كه باز فرهنگ لرى در آنجا غالب است و سوم دهستان چادگان كه زبان مردم اين ناحيه تركى است و ام القراى آن چادگان است سپس در دهستان گرجى بدان‌گونه كه از آگاهان تحقيق شده زبان اغلب اهالى گرجى است و سپس به ناحيهء كرچمبو مىرسيم كه در اين ناحيه نيز زبان تركى غالب است بايد توجه داشت كه در اين ناحيه دو دهستان حومهء گرجى و دهستان گرجى را از هم جدا كرده‌اند . در دهستان گرجى و حومهء گرجى فرهنگ غالب گرجى است . در ناحيهء فريدن يك نقل و انتقال انسانى بزرگ صورت گرفته است و آن وقتى است كه شاه عباس ارمنيان و گرجيان را از ناحيت جلفا و گرجستان و ارمنستان به اصفهان منتقل كرد و در اين ناحيه آنها را اقامت داد . برخى نواحى كه گرجىنشين شد از قرار كه گذشت فرهنگ گرجى خود را كم‌وبيش حفظ كردند و باقى ماندند ؛ ولى ارمنيان با اينكه در برخى جاها اكثريت داشتند ، بعدها اكثر آنها از فريدن و نواحى ديگر « 1 » مهاجرت كردند و عجب آنكه در اين نواحى بجز دهستان گرجى و كرچمبو به طور كلى نام كهن ديه‌ها محفوظ ماند . گفتيم كه هواى فريدن سرد است و خاك آن سست و بارندگى فراوان بنابراين ساختمانهاى اين ناحيه سست و ناپايدار است و به همين جهت اثر تاريخى در آنجا نمىتوان يافت ولى سابقهء كهن خويش را با نامهاى قديم كه حتى به روزگار هخامنشيان مىرسد حفظ كرده است . « 2 » فريدن و نواحى نزديك آن خمين را انبار غلهء اصفهان مىناميدند چون اصفهان با همهء آبادانى روشن خود غله به اندازهء كافى ندارد و بايد نان آن از بيرون آورده شود و به همين جهت تنگناها و آفات و حوادث بزرگ اجتماعى و آشوبها موجب قحطىهاى بسيار در اصفهان شده و معمولا همين‌كه غلهء فريدن به دست مىآمد گندم در اصفهان ارزان مىشد و نان فراوان . اخيرا بارندگى در آن ناحيه كم شده و تغييرات و تحولات اجتماعى بزرگ مثل

--> ( 1 ) - توضيح اينكه شاه عباس ارمنيان را فقط در فريدن سكونت نداد بلكه علاوه بر محلهء جلفاى اصفهان در نواحى ديگر و از جمله لنجان و ديه‌هايى مثل سمسان ، كليسان ، پيربكران و بسيارى ديگر آنها را اسكان داد ولى ارمنيان ساكن اين نواحى بعدها به‌كلى محل را تخليه كردند و به كشور خود بازگشتند ليكن در فريدن بسيارى باقى ماندند و هنوز ديه‌هايى يكسره ارمنىنشين است و به زبان ارمنى صحبت مىكنند كه خصوصيات محل و جغرافياى انسانى آن در ذيل هر نامواژه در اين فرهنگ آمده است . ( 2 ) - مثلا نگاه كنيد به نامواژهء ترزه در همين فرهنگ .